به گزارش روابط عمومی دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ دکتر حامد آهن سازان، به عنوان نخستین دانشجوی فارغ التحصیل مقطع دکترای تخصصی تاریخ پزشکی در روز سه شنبه 6 مردادماه 1405 در محل ساختمان احمدیه دانشکده طب ایرانی، از پایان نامه خود با عنوان «روان داروشناسی در دوره تمدن اسلامی (قرن 2 تا 6 هجری شمسی) دفاع کرد.

در ابتدای این جلسه دفاع نهایی که به طور کامل به زبان انگلیسی برگزار شد، دکتر آرمان زرگران، معاون پژوهشی دانشکده و استاد راهنمای این پایان نامه، ضمن ابراز خرسندی از این اتفاق مهم و ارزشمند، دکتر آهن سازان را از دستیاران بسیار کوشا و فعال دانشکده ارزیابی کرد و گفت: حامد آهن سازان در طول دوران تحصیل چه در مباحث علمی و چه در فعالیت های اجرایی دانشکده بسیار توانمند و پرشور حاضر می شد و اتفاق بسیار فرخنده ای است که امروز به عنوان نخستین دانش آموخته دکترای تخصصی تاریخ پزشکی، از پایان نامه خود دفاع خواهد کرد. امیدوارم تلاش و پشتکار خستگی ناپذیر او در مسیر تدوین این پایان نامه، نظر مثبت اساتید داور را جلب کند.

دکتر آهن سازان در این پایان نامه به بررسی تاریخچه و خاستگاه روان‌داروشناسی (Psychopharmacology) در سده‌های نخست تمدن اسلامی پرداخته است.

برپایه این پژوهش؛ درمان اختلالات روان‌پزشکی در سده‌های نخست تمدن اسلامی تنها به تجویز دارو محدود نبوده، بلکه بر سه محور اصلی؛ درمان دارویی (Pharmacotherapy)، مداخلات و روش‌های روان‌شناختی، و مراقبت و درمان جامع‌نگر (Holistic Care) استوار بوده است.

آهن سازان در این پژوهش، آثار چهار پزشک برجسته این حوزه را بررسی و دیدگاه‌ها و روش‌های درمانی آنان را با یکدیگر مقایسه کرده است.

وی در بیان مسئله در این پژوهش چنین گفته است: خاستگاه تاریخی روان‌داروشناسی در تمدن اسلامی تاکنون به‌صورت جامع بررسی نشده است. اگرچه مطالعات تاریخی محدودی درباره رویکردهای داروشناختی وجود دارد، اما ظرفیت بالقوه بسیاری از عوامل طبیعی مؤثر بر درمان اختلالات روانی هنوز ناشناخته باقی مانده است.

دکتر آهن سازان هدف اصلی این پژوهش را بررسی نحوه مفهوم‌پردازی اختلالات روان‌پزشکی در سده‌های نخست تمدن اسلامی عنوان کرده است.

وی یکی از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش را وجود نگرشی جامع‌نگر نسبت به سلامت انسان از دیدگاه پزشکان سده‌های نخست تمدن اسلامی عنوان کرد. در این دیدگاه، سلامت جسم و روان کاملاً به یکدیگر وابسته‌اند؛ بیماری‌های جسمی می‌توانند منشأ اختلالات روانی باشند و برعکس، بیماری‌های روانی نیز می‌توانند موجب بروز یا تشدید مشکلات جسمانی شوند.

این دانش آموخته دکترای تخصصی تاریخ پزشکی طی دو سال گذشته، دو مقاله علمی حاصل از این پژوهش را به چاپ رسانده و نتایج این پژوهش را در چهار کنفرانس علمی در داخل و خارج از ایران ارائه کرده و در انتشار هفت مقاله علمی دیگر نیز مشارکت داشته‌ است.

پس از ارائه دکتر آهن سازان، اساتید حاضر در جلسه نظرات خود را بیان کردند و در نهایت؛ اساتید داور، این پایان نامه را شایسته دریافت درجه عالی (نمره بیست) تشخیص دادند.

دکتر محمدحسین آیتی، رئیس دانشکده طب ایرانی و استاد راهنمای این پایان نامه، در پایان این جلسه؛ ضمن تبریک به دکتر آهن سازان، از عملکرد او در انجام این پروژه پژوهشی قدردانی کرد و گفت: شما کار بزرگی انجام دادید. من قدم به قدم در این مسیر شاهد تلاش و زحمات پیگیرانه شما بودم. تلاش شما برای ارتقای تسلط بر زبان انگلیسی نیز قابل تقدیر است. شما مسیری پرچالش داشتید اما بسیار خوب و موفق عمل کردید.

دکتر آیتی در ادامه افزود: من تبریک دیگری هم به مناسبت این موفقیت بزرگ برای شما دارم؛ اینکه شما نخستین دانش‌آموخته‌ مقطع دکتری تاریخ پزشکی در تاریخ این دانشکده و این دانشگاه هستی اتفاقی بزرگ است. امروز برای ما و برای این دانشکده یک روز تاریخی است و این روز سال‌ها در تقویم ما باقی خواهد ماند و شما کسی هستید که نامتان در این لحظه تاریخی ثبت شد.

در پایان این جلسه؛ هدایایی ازسوی دانشکده طب ایرانی و انجمن علمی دانشجویی طب ایرانی به رسم یادبود به دکتر آهن سازان تقدیم شد.

توضیح اینکه؛ در مسیر این پایان نامه، دکتر فؤاد اینجه و دکتر گرگوری تسو کالاس نیز به عنوان استادان مشاور، حامد آهن سازان را همراهی کردند.